Enkele fragmenten uit de kerkelijke registers van de parochie Herten

Tegen het einde van de achttiende eeuw was de kunst van het kunnen schrijven nog voorbehouden aan een elitegroep in de maatschappij. De pastoors behoorden tot deze groep. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de priesters bij de gewone burgers in aanzien stonden.

Onderstaand enkele fragmenten uit het doopregister, het huwelijksregister en het overlijdensregister van de parochiekerk in Herten.  De kerkregisters zijn in die tijd de belangrijkste informatiebronnen voor wat betreft het vinden van persoonsgegevens. Immers, de burgelijke stand zoals wij die nu kennen, werd in onze streken pas ingevoerd in 1811.

Ook al konden de pastores dan lezen en schrijven, ook zij bezondigden zich wel eens aan de regels van het schoonschrijven. Zo is het gebruik van hoofdletters bij de voor- of achternaam in die tijd niet eenduidig. Het afsluiten van een zin door middel van een punt is ook meer uitzondering dan regel. De gewone man, schrijvens onervaren, ondertekent noodgedwongen met een X, zoals onderstaande fragmenten aantonen.

Merum

Den 6 maart 1794 is Antonius Hanen oud omtrent 3 jaren en soon van Peter Hanen en Joanna Janssen begraven  op den kerkhof dezer parochie van Herten, overleden den 5den dezer ten 10 uren smorgens. En heb ik pastoor deze getekent.
A. Borret past. Van Herten

Merum

Den 30 april 1795 zijn naar voorgaende kerke geboden getrouwt Joannes Jacobus Hannen woonagtig tot  S. Odilienbergh En geboortig tot Steenkerken En Maria Roumen jonge dogter wonagtig En geboortig alhier. de getuygen zijn geweest Henricus Hillen En Catharina Roemen bijde woonagtig alhier En hebben soo de contractanten als de voorbenoemde getuygen deze beneffens mij pastoor getekent Johansens Jos Gezonne Hendricus Kolkx (?) dit is het X teken van Maria Roemen dit is het X teken van Catharina Roemen bijde schrijvens onervaren. A.Borret past in Herten

Uit deze registratie blijkt dat Joannes Jacobus Hannen afkomstig is uit het dorpje Steenkerken, bij ons beter bekend als het huidige Steinkirchen (Duitsland). De pastoor had in die dagen beslist geen dagtaak aan het sluiten van kerkelijke huwelijken. De eerstvolgende registratie in het kerkelijk huwelijkenregister van Herten vindt plaats op 1 november 1795.

Merum

Den 7 april 1796 is gedoopt Maria Elisabeth geboren den 6den ten 11 uren savonts wettige dogter van jacobus Hannen dagloonder en Maria Roemen sijne huysvrouw bijde wonagtig alhier. Den peter is geweest Joannes hannen. En de meter Catharina Roemen bijde wonagtig alhier en het … den vader den peter en de meter deze beneffens mij pastoor getekent Dit is het X teken van jacobus Hannen dit is het X teken van joannes Hannen dit is het x teken van Catharina Roemen alle schrijvens onervaren.
A.Borret past in Herten